About Devi Mahatamye

महाराष्ट्रात असलेल्या श्री सटुआई शक्तिपीठानपैकी डुबेरे येथील श्री सटुआई जागृत देवस्थान म्हणून पंचक्रोशीतच नव्हे तर महाराष्ट्रात प्रसिध्द आहे. या जागृत देवस्थानाविषयी सर्वांना माहिती मिळवी म्हणून हा पंक्तप्रपंच…

श्री क्षेत्र डुबेरे येथे साधारण ३०० वर्षापासून हे मंदिर स्थापण झालेले आहे. मंदिर जुन्या पध्दतीचे माडीचे दगड विटा मातीचे घर होते. मातृत्व हा स्त्रीच्या जिवनातील महत्वाचा प्रसंग, हिंन्दू धर्मातील रितीरिवाजा प्रमाणे अनेक संस्कार व धार्मिक विधी केले जातात.

मूल जन्माला आले की सटुआई त्याच्या कपाळी प्रारब्ध ( भाग्यरेषा ) लिहीते असा समज हिंन्दू धर्मांमध्ये रूढ आहे. त्यामुळे सटुआई ऊर्फ सटी या देवतेला बाळ बाळंतीनीच्या दृष्टीने अनन्यसाधारण महत्व आहे. डुबेरे येथील प्राचीन सटुआई मंदिर गावाच्या नावलौकिकास भर टाकणारे आहे. पूर्वीपासून आजपर्यंत लहान मुलांचे जावळ काढणे, मूल होत नसल्यास नवस बोलणे, लहान बालकांची ईडापिडा ( आजार ) जाण्यासाठी देविला साकडे घातले जाते.

या देविच्या दर्शनासाठी महाराष्ट्रातूनच नव्हे तर गुजरात, मध्येप्रदेश, कर्नाटक तसेच परदेशी भाविक अमेरीका, फ्रान्स व जर्मनी ई देशातून श्रध्देने येतात. "सटीचा लेखा जोखा न चुके ब्रम्हादिका" असे म्हटले जाणार्‍या या देवीच्या मंदिरात शेंदूर लावलेल्या दोन पाषाणमूर्ती ( तांदळे ) आहेत बाळाच्या जन्मानंतर पाचव्या दिवशी त्याच्या कपाळावर त्याचे ( नशिब ) प्रारब्ध लिहिनारी देवता म्हणजे सटुआई व बाळाच्या आरोग्याची काळजी घेणारी देवता म्हणजे जिवनी. मात्र सटुआई व जिवनी या दोन बहिणींचे आपसात कधीच पटत नसल्यामुळे त्यांचे भाविक सुध्दा परस्परविरोधी देवतांना जात नाही.

नवस फेडण्यासाठी येणारे भाविक देविला खेळणा पाळणा नाडापुडी आर्पण करतात. पूजा करतांना बाळाची आई देविची वाट आपल्या केसांनी झाडते. पाच वेळा देविला दंडवत घालते. जावळाचे केस काढतांना प्रथम मान मामांना असतो व आत्या ते जावळ आपल्या ओटीत झेलते. बरेच जन येथे शिदा आणून शिजवतात व देविला नैवैद्य अर्पण करतात.

देविला गोड नैवैद्य ( शाकाहारी ) असतो मात्र देविचा सारथी असलेल्या काळोबाला खास ( मांसाहारी ) नैवैद्य दाखवला जातो. काळोबाचे मंदिर देवी मंदिराच्या मुख्य दरवाजा शेजारी आहे. भाविक आपल्या ऐपतीप्रमाणे विधी ( जत्रा ) करतात. देविचा नवस फेडण्यासाठी आलेले भक्त दर्शनानंतर गावात कोणाकडेही न जाता सरळ आपल्या गावाकडे मार्गस्थ होतात व घरी गेल्यावर आंघोळ करतात. असी प्रथा आहे.